इंडियन डायबिटीस रिस्क स्कोअर
भारतीय प्रौढांसाठी बनवलेले चार प्रश्न: तुम्हाला नकळत टाइप 2 डायबिटीस असू शकतो का, याचा ते अंदाज देतात. सगळी आकडेमोड तुमच्या डिव्हाइसवरच होते; तुम्ही जे भरता ते कुठेही पाठवले जात नाही आणि साठवलेही जात नाही.
चारही प्रश्नांची उत्तरे द्या.
| वय | |
| कंबर | |
| शारीरिक हालचाल | |
| आई-वडिलांना डायबिटीस |
स्कोअर कसा काढला जातो?
| प्रश्न | उत्तर | गुण |
|---|---|---|
| वय | 35 पेक्षा कमी | 0 |
| 35 – 49 | 20 | |
| 50 किंवा जास्त | 30 | |
| कंबर | स्त्रिया 80 cm पेक्षा कमी, पुरुष 90 cm पेक्षा कमी | 0 |
| स्त्रिया 80 – 89 cm, पुरुष 90 – 99 cm | 10 | |
| स्त्रिया 90 cm किंवा जास्त, पुरुष 100 cm किंवा जास्त | 20 | |
| शारीरिक हालचाल | जोरदार: नियमित जोरदार व्यायाम, किंवा घरी किंवा कामावर कष्टाचे (अंगमेहनतीचे) काम | 0 |
| मध्यम: नियमित मध्यम व्यायाम, किंवा घरी/कामावर मध्यम हालचाल | 10 | |
| सौम्य: नियमित हलका व्यायाम, किंवा घरी/कामावर हलकी हालचाल | 20 | |
| काहीही नाही: व्यायाम नाही, घरी आणि कामावर बैठे काम | 30 | |
| आई-वडिलांना डायबिटीस | कोणीही नाही | 0 |
| एक | 10 | |
| दोन्ही | 20 |
एकूण 30 पेक्षा कमी: कमी धोका. 30 ते 50: मध्यम. 60 किंवा जास्त: जास्त धोका.
तो कितपत अचूक आहे?
हा स्कोअर ज्या अभ्यासातून तयार झाला (चेन्नईतील 2,350 प्रौढ), त्यात 60 किंवा जास्त स्कोअरने, डायबिटीस असूनही निदान न झालेल्या लोकांपैकी 72.5% जणांना ओळखले (सेन्सिटिव्हिटी), आणि ज्यांना डायबिटीस नव्हता त्यांच्यापैकी 60.1% जणांना बरोबर वगळले (स्पेसिफिसिटी). 60 किंवा जास्त स्कोअर असलेल्यांपैकी साधारण 6 पैकी 1 जणाला प्रत्यक्षात डायबिटीस होता; 60 पेक्षा कमी स्कोअर असलेल्यांपैकी साधारण 100 पैकी 95 जणांना नव्हता. म्हणजे ही स्वतः चाचणी नाही, तर कोणाची रक्ततपासणी करायला हवी हे सांगणारी स्वस्त, पहिली चाळणी आहे. नंतर मंगळूर आणि लखनऊमधील अभ्यासांतही ती तिथल्या लोकांमध्ये उपयोगी ठरल्याचे दिसले.
तुमचा BMI आणि कंबर-उंची गुणोत्तरही तपासायचे आहे? BMI आणि कंबर कॅल्क्युलेटर वापरा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
इंडियन डायबिटीस रिस्क स्कोअर म्हणजे काय?
चार प्रश्नांचा हा स्कोअर मद्रास डायबिटीस रिसर्च फाउंडेशनने (मोहन आणि सहकारी, 2005) चेन्नई अर्बन रूरल एपिडेमिओलॉजी स्टडीमधून तयार केला आहे. वय, कंबर, शारीरिक हालचाल आणि आई-वडिलांचा डायबिटीस यांचे गुण जोडून (100 पैकी) तो अशा प्रौढांना शोधतो, ज्यांना कदाचित टाइप 2 डायबिटीस असेल आणि ते त्यांना माहीतही नसेल.
किती IDRS स्कोअर जास्त मानला जातो?
60 किंवा जास्त म्हणजे जास्त धोका, 30 ते 50 मध्यम, आणि 30 पेक्षा कमी म्हणजे कमी धोका. मूळ अभ्यासात, आपल्याला डायबिटीस आहे हे माहीतच नव्हते अशा साधारण 10 पैकी 7 जणांना 60 किंवा जास्त स्कोअरने ओळखले.
कमी स्कोअर आला, म्हणजे मला डायबिटीस नाही असे समजायचे का?
नाही. हा स्कोअर फक्त धोक्याचा अंदाज देतो; डायबिटीस असलेले काही लोक यातून निसटतात. डायबिटीस आहे की नाही, हे फक्त रक्ततपासणीनेच (उपाशीपोटीचे ग्लुकोज, HbA1c किंवा ग्लुकोज टॉलरन्स टेस्ट) कळते. सारखी तहान लागणे, खूप लघवी होणे किंवा वजन घटणे अशी लक्षणे असतील, तर स्कोअर काहीही असो, तपासणी करून घ्या.
स्कोअरमधले कोणते भाग बदलता येतात?
कंबर आणि शारीरिक हालचाल: दोन्ही मिळून 100 पैकी 50 गुणांपर्यंत. वय आणि कुटुंबातील डायबिटीस, हे बदलता येत नाहीत.
स्रोत3
- Mohan V, Deepa R, Deepa M, Somannavar S, Datta M. A simplified Indian Diabetes Risk Score for screening for undiagnosed diabetic subjects. J Assoc Physicians India 2005;53:759-63.
- Adhikari P, Pathak R, Kotian S. Validation of the MDRF-Indian Diabetes Risk Score (IDRS) in another south Indian population through the Boloor Diabetes Study. J Assoc Physicians India 2010;58:434-6.
- Khan MM, et al. Validity of Indian Diabetes Risk Score and its association with body mass index and glycosylated hemoglobin for screening of diabetes in and around areas of Lucknow. J Family Med Prim Care 2017;6:366-73.