ਇੰਡੀਅਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਰਿਸਕ ਸਕੋਰ
ਭਾਰਤੀ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਬਣੇ ਚਾਰ ਸਵਾਲ, ਜੋ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਵਾਈਸ 'ਤੇ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਭਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਨਾ ਕਿਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿਤੇ ਸੇਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।
| ਉਮਰ | |
| ਕਮਰ ਦਾ ਨਾਪ | |
| ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ | |
| ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ |
ਸਕੋਰ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
| ਸਵਾਲ | ਜਵਾਬ | ਅੰਕ |
|---|---|---|
| ਉਮਰ | 35 ਤੋਂ ਘੱਟ | 0 |
| 35 – 49 | 20 | |
| 50 ਜਾਂ ਵੱਧ | 30 | |
| ਕਮਰ ਦਾ ਨਾਪ | ਔਰਤਾਂ 80 cm ਤੋਂ ਘੱਟ, ਮਰਦ 90 cm ਤੋਂ ਘੱਟ | 0 |
| ਔਰਤਾਂ 80 – 89 cm, ਮਰਦ 90 – 99 cm | 10 | |
| ਔਰਤਾਂ 90 cm ਜਾਂ ਵੱਧ, ਮਰਦ 100 cm ਜਾਂ ਵੱਧ | 20 | |
| ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ | ਜ਼ੋਰਦਾਰ: ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਕਸਰਤ, ਜਾਂ ਘਰ ਜਾਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ (ਹੱਥੀਂ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲਾ) ਕੰਮ | 0 |
| ਦਰਮਿਆਨੀ: ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਸਰਤ, ਜਾਂ ਘਰ ਜਾਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸਰਗਰਮੀ | 10 | |
| ਹਲਕੀ: ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ, ਜਾਂ ਘਰ ਜਾਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਹਲਕੀ ਸਰਗਰਮੀ | 20 | |
| ਕੋਈ ਨਹੀਂ: ਕੋਈ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ, ਘਰ ਅਤੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਬੱਸ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ | 30 | |
| ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ | 0 |
| ਇੱਕ ਨੂੰ | 10 | |
| ਦੋਵੇਂ | 20 |
ਕੁੱਲ 30 ਤੋਂ ਘੱਟ: ਘੱਟ ਖ਼ਤਰਾ। 30 ਤੋਂ 50: ਦਰਮਿਆਨਾ। 60 ਜਾਂ ਵੱਧ: ਉੱਚਾ ਖ਼ਤਰਾ।
ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ?
ਜਿਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਕੋਰ ਬਣਿਆ (ਚੇਨਈ ਦੇ 2,350 ਬਾਲਗ), ਉਸ ਵਿੱਚ 60 ਜਾਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਕੋਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 72.5% ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਸੀ ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ (ਸੈਂਸਿਟੀਵਿਟੀ); ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 60.1% ਨੂੰ ਸਹੀ 'ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਹੀਂ' ਦੱਸਿਆ (ਸਪੈਸੀਫ਼ਿਸਿਟੀ)। 60 ਜਾਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 6 ਵਿੱਚੋਂ 1 ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਿਕਲੀ; 60 ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 100 ਵਿੱਚੋਂ 95 ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਸਤੀ ਪਹਿਲੀ ਛਾਣਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਿਸਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਆਪ ਕੋਈ ਟੈਸਟ ਨਹੀਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਮਿਲਿਆ।
ਆਪਣਾ BMI ਅਤੇ ਕਮਰ-ਕੱਦ ਅਨੁਪਾਤ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਹੈ? BMI ਅਤੇ ਕਮਰ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਵਰਤੋ।
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
ਇੰਡੀਅਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਰਿਸਕ ਸਕੋਰ ਕੀ ਹੈ?
ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੋਰ, ਜੋ ਮਦਰਾਸ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (Mohan ਅਤੇ ਸਾਥੀ, 2005) ਨੇ ਚੇਨਈ ਅਰਬਨ ਰੂਰਲ ਐਪੀਡੈਮੀਓਲੋਜੀ ਸਟੱਡੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਉਮਰ, ਕਮਰ ਦੇ ਨਾਪ, ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਅੰਕ ਜੋੜ ਕੇ 100 ਵਿੱਚੋਂ ਸਕੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਕਸਦ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
IDRS ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਕੋਰ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
60 ਜਾਂ ਵੱਧ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉੱਚਾ ਖ਼ਤਰਾ, 30 ਤੋਂ 50 ਦਰਮਿਆਨਾ, ਅਤੇ 30 ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੀਵਾਂ। ਅਸਲ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਸੀ ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਵਿੱਚੋਂ 7 ਨੂੰ 60 ਜਾਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਕੋਰ ਨੇ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਕੀ ਘੱਟ ਸਕੋਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਸਕੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ (ਫਾਸਟਿੰਗ ਗਲੂਕੋਜ਼, HbA1c ਜਾਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਟੌਲਰੈਂਸ ਟੈਸਟ) ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਿਆਸ ਲੱਗਣਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਬਹੁਤ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਭਾਰ ਘਟਣਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਕੋਰ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ।
ਸਕੋਰ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਨ?
ਕਮਰ ਦਾ ਨਾਪ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ: ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ 100 ਵਿੱਚੋਂ 50 ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ। ਉਮਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਦਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਸਰੋਤ3
- Mohan V, Deepa R, Deepa M, Somannavar S, Datta M. A simplified Indian Diabetes Risk Score for screening for undiagnosed diabetic subjects. J Assoc Physicians India 2005;53:759-63.
- Adhikari P, Pathak R, Kotian S. Validation of the MDRF-Indian Diabetes Risk Score (IDRS) in another south Indian population through the Boloor Diabetes Study. J Assoc Physicians India 2010;58:434-6.
- Khan MM, et al. Validity of Indian Diabetes Risk Score and its association with body mass index and glycosylated hemoglobin for screening of diabetes in and around areas of Lucknow. J Family Med Prim Care 2017;6:366-73.