STOP-Bang: ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਹਾਂ/ਨਹੀਂ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਸਵਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਔਬਸਟ੍ਰਕਟਿਵ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਹੋਣ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਸੁੱਤਿਆਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਰੁਕਣਾ। ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਵਾਈਸ 'ਤੇ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਕਿਤੇ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿਤੇ ਸੇਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ।
8 ਵਿੱਚੋਂ 0 ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹੋ ਗਏ
ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਲੈਂਦੇ, ਗੱਡੀ ਨਾ ਚਲਾਓ।
ਆਪਣਾ ਸਕੋਰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝੀਏ
| ਸਕੋਰ | ਦਰਮਿਆਨੇ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ |
|---|---|
| 0 – 2 | ਨੀਵਾਂ |
| 3 – 4 | ਵਿਚਕਾਰਲਾ; ਉੱਚਾ, ਜੇ S, T, O, P ਵਿੱਚੋਂ 2 ਜਾਂ ਵੱਧ ਦੇ ਜਵਾਬ ਹਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਰਦ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ BMI 35 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਧੌਣ ਮੋਟੀ ਹੈ |
| 5 – 8 | ਉੱਚਾ |
ਸਕੋਰ ਜਿੰਨਾ ਵੱਧ, ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਓਨੀ ਵੱਧ। ਨੀਂਦ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, 3 ਜਾਂ ਵੱਧ ਦੇ ਸਕੋਰ ਨੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 94% ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਪਰ ਕੋਈ ਸਵਾਲਨਾਮਾ ਇਸਦੀ ਪੱਕੀ ਪਛਾਣ (ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ) ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ: ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਂਦ ਦੀ ਜਾਂਚ (ਸਲੀਪ ਸਟੱਡੀ) ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ
ਜੇ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਡਾਇਬਟੀਜ਼, ਅਤੇ ਦਿਨੇ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਭਾਰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਧੌਣ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੁਆਲੇ, ਇਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਅਕਸਰ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਅਹਿਮ ਹੈ: ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਕੋਰ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ (ਐਨਸਥੀਟਿਸਟ) ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ।
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ
STOP-Bang ਸਕੋਰ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
ਹਰ "ਹਾਂ" ਦਾ 1 ਅੰਕ, ਕੁੱਲ 8 ਵਿੱਚੋਂ। ਸਕੋਰ 0 ਤੋਂ 2 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਔਬਸਟ੍ਰਕਟਿਵ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੈ; 3 ਤੋਂ 4 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ; ਅਤੇ 5 ਤੋਂ 8 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉੱਚਾ। 3 ਜਾਂ 4 ਦਾ ਸਕੋਰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਖ਼ਤਰਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਸਵਾਲਾਂ (ਘੁਰਾੜੇ, ਥਕਾਵਟ, ਸਾਹ ਰੁਕਦਾ ਦੇਖਿਆ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਦਾ ਜਵਾਬ "ਹਾਂ" ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮਰਦ ਹੋਵੋ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ BMI 35 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਧੌਣ ਮੋਟੀ ਹੋਵੇ।
ਕੀ STOP-Bang ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪਛਾਣ (ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ) ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ (ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ) ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਹਨ: ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦਾ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਂਦ ਦੀ ਜਾਂਚ (ਪੋਲੀਸੋਮਨੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਦਾ ਟੈਸਟ) ਨਾਲ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਘੱਟ ਸਕੋਰ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪੱਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਘੱਟ ਸਕੋਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦਰਮਿਆਨੇ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। BMI ਅਤੇ ਧੌਣ ਵਾਲੇ ਕੱਟ-ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਵਾਲੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦਾ BMI 35 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰਦੇ ਹੋ, ਸੁੱਤਿਆਂ ਸਾਹ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਨੇ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਕੋਰ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ।
ਸਰੋਤ4
- Chung F, et al. STOP questionnaire: a tool to screen patients for obstructive sleep apnea. Anesthesiology 2008;108:812-21.
- Chung F, et al. High STOP-Bang score indicates a high probability of obstructive sleep apnoea. Br J Anaesth 2012;108:768-75.
- Chung F, Abdullah HR, Liao P. STOP-Bang questionnaire: a practical approach to screen for obstructive sleep apnea. Chest 2016;149:631-8.
- Nagappa M, et al. Validation of the STOP-Bang questionnaire as a screening tool for obstructive sleep apnea among different populations: a systematic review and meta-analysis. PLoS One 2015;10:e0143697.